Besimi në caktimin e Allahut është në disa shkallë:
Përcaktimi në dije
Allahu e ka ditë atë që e veprojnë robërit e Tij prej të mirës dhe të keqes, respektimit dhe mos respektimit para se ata ti krijoj. Po ashtu e ka ditë se kush do të jetë prej banorve të xhenetit dhe kush do të jetë prej banorve të xhehenemit dhe Allahu në bazë të dijës së Tij për atë që do të veprojnë robërit e Tij ka pregaditë për ta shpërblime apo dënime. Po ashtu Allahu këtë e ka shkruar tek Ai dhe e ka ruajtur atë. Veprat e robit ecin sipas dijës së Allahut dhe sipas shkrimit të Tij.
Përcaktimi në në lehvi mafudh (vendi kur ruhen sekretet)
Imam Ibnu Kethiri e kë përmend në komentimin e tij duke e transmetuar atë nga Abdurrahman b. Selman se ka thënë: “ nuk ka diçka që ka caktuar Allahu përveq se ajo është në lehvi mahfudh”.
Përcaktimi në barkun e nënës
Në hadithin e të Dërguarit të Allahu ka ardh se kur fëmiu është në barkun e nënës dërgohet një melek dhe i fryn shpirtit të tij dhe i caktohen katër gjëra: Rrizkun e tij, jetën e tij se sa do të jetoj, veprat e tij dhe a do të jetë fatlum apo fatkeq.
Përcaktimi në kohërat e ndodhjes
Kjo do të thotë se Allahu ato caktime të tij i ka përcaktuar që të ndodhin kohëra të caktuara qoft ai caktim i mirë apo i keq.
Prej dobive të imanit në kader:
Kënaqësia dhe bindja në Allahun. Allahu thotë: “ nuk ndodhë ndonjë fatkeqësi përve se me lejën e Allahut” ( Tegabun 11). Ka thënë Abdullah b. Abasi se ndodhë me urdhrin e Alahut (me caktimin e Allahut). Po ashtu thënja e Allahut: “dhe ai që beson në Allahun udhëzohet zemra e tij” Tegabun 11). Ka thënë Ibnu Kethiri në komentimin e këtij ajeti: “ Atë që e godet ndonjë fatkeqësi dhe e di se është me caktimin e Allahut dhe pastaj bënë durim, llogarit shpërblimin tek Allahu dhe iu nënshtrohet caktimit të Allahut, Allahu do të udhëzoj zemrën e tij dhe do të ja zavendësoj atë që i ka shkuar me diç shumë më të mirë se ajo”, Ka thënë Ibnu Abasi: “ e udhëzon zemrën e tij në bindje dhe e di se ajo që e ka godit nuk është për shkak të gabimit të tij dhe ajo që e gabon nuk është për shkak të goditjes së tij”. Ka thënë Alkame: “ kë është njeriu të cilin e godit ndonjë fatkeqësi dhe e di se ajo është prej Allahut”.
Falja e mëkateve. I Dërguari i Allaut thotë: “ Nuk e godet besimtarin ndonjë lodhje apo ndonjë sëmundje, apo ndonjë pikëllim apo mërzia e tij përveq se Allahu do të ja falë mëkatet e tij” ( Mutefekun alejhi). Allahu thotë: po ti jepju myzhde durimtarëve. Të cilët, kur i godet ndonjë e pakëndëshme thonë: "Ne jemi të All-llahut dhe ne vetëm tek Ai kthehemi!" Të tillët janë që te Zoti i tyre kanë bekime e mëshirë dhe të tillët janë ata të udhëzuarit në rrugën e drejtë.( Bekare 155-157).
Pasuria e shpirtit. I Dërguari i Allahut thotë: “ Bëhu i kënaqur me atë që të ka caktuar Alahu do të jeshë më i pasuri”. Po ashtu i Dërguari i Allahut ka thënë: “ Pasuri nuk është në mallë por pasuri e vërtetë është pasuria shpirtërore”. Ajo çka shohim ne sot se shumica e atyre që posedojnë pasuri të madhe shumica prej tyre janë të varfër në shpirtërat e tyre. Ndërsa ai që posedon pak prej pasurisë është i kënaqur me atë që ia ka caktuar Allahu pasi që i merr shkaqet dhe gjithashtu është i pasur në shpirtin e tij.
Mos gëzimi i tepruar dhe mos pikëllimi i tepruar. Allahu thotë: “Nuk ndodh asnjë fatkeqësi në tokë e as në trupin tuaj, e që të mos jetë në shënime (libër - Levhi Mahfudh) para se të ngjajë ajo, e kjo për All-llahun është lehtë. Ashtu që të mos dëshproheni tepër për atë që u ka kaluar, e as të mos gëzoheni tepër me atë që Ai u ka dhënë, pse All-llahu nuk e do asnjë arrogant që u lavdërohet të tjerëve.( Hadid 22- 23). Ka thënë Ibnu Kethiri në komentimin e këtyre ajeteve: “ Mos u mburrni para njerëzve me atë që ju ka begatuar Allahu sepse ajo nuk ka arrit me angazhimin tuaj, por ajo ka qenë me caktimin e Allahut dhe furnizimin e Tij. Begatit e Allahut mos te jenë shkak që ju të bëheni mendjemdhenjë”. Ndërsa Ikreme ka thënë: “ Nuk ka dikush në këtë botë përveçse gëzohet dhe pikllohet. Por, bëjeni gëzimin tuaj falënderim ndaj Allahut dhe pikëllimin tuaj durim”.
Trimëria. Ai i cili beson në caktimin e Allahut ai është trim dhe nuk i frikohet askujt tjetër përveq Allahut. Sepse ai e di se jeta e tij është e caktuar dhe ajo që ka gabuar nuk ka mund të ia qëlloj ndërsa ajo që e ka godit nuk është për shkak të gabimit të tij. Po ashtu ai që beson në caktimin e Allahut e di se fitorja vie me durim dhe lehtësimi vie pas vështërsive.
Mos frika prej dëmve të njerzëve. I Dërguari i Allahut ka thënë: “ Dije se sikur i tërë ummeti të bashkohet që të bëjë një të mirë nuk kanë mundësi ta bëjën atë përveqse atë që ka caktuar Allahu edhe sikur i tërë ummeti të bashkohet për të bërë ndonjë të keqe nuk kanë mundësi ta bëjnë përveq atë të cilën e ka caktuar Allahu. Janë ngrit lapsat dhe janë tharë fletat”. ( Transmeton Tirmidhiu i cili ka thënë se ëshët hadith i mirë i vërtetë).
Mos frika nga vdekja. Thuhet se Aliu ka thënë: Për cilën ditë të iku nga vdekja. Për ditën të cilën nuk më është caktuar vdekja apo për ditën që më është caktuar. Atë ditë që nuk më është caktuar nuk i frikohem ndërsa atë ditë që më është caktuar nuk mund ti shpëtoj”.
Mos pendimi për atë që të ka kaluar. I Dërguari i Allahut ka thënë: “ Besimtrai i fuqishëm është më i mirë dhe më i dashur tek Allahu se besimtari i dobët, dhe në të gjithë ka mirësi. Kujdesu për atë që të bënë dobi dhe kërko ndihmë prej Allahut dhe mos u ndal. Nëse të godet diç mos thuaj sikur të kisha vepruar kështu do të ishte kështu, por thuaj: Caktimi i Allahut, Ai vepron çka të dojë. Sepse fjala sikur hap veprat e shejtanit”. ( transmeton Muslimi).
E mira është në atë që ka zgjedh Allahu. Nëse myslimani përshembull goditet me ndonjë plag në dorën e tij le ta falënderoj Allahun që nuk ju ka thyer dora. Nëse iu është thye le ta falënderoi Allahun që nuk iu është këput e tëra. Tregohet se një njeri tregtar ishte duke e pritur aeroplanin që të shkoj diku dhe të bëjë një marrëveshje tregtare. Kur thirri myezini hyri që të fal namazin dhe kur doli nga namazi pa se aeroplani i kishte kaluar. U ul i piklluar nga ajo që i kishte ikur. Pas një momenti ndëgjoi se aeroplani kishte eksploduar në ajër. Atëherë tregtari i ra në sexhde Allahut duke e falënderuar për shpëtimin e tij dhe për vonesën që e kishte bërë për shkak të namazit. Iu kujtua fjala e Allahut: Por mund që ju ta urreni një send, e ai është shumë i dobishëm për ju, dhe mund që ju ta doni një send, e ai është dëm për ju. All-llahu di (fundin e çdo sendi) e ju nuk dini.( Bekare 216).





